Update Coronacrisis

Sport & coronavirus

Laatste update 29 mei 2020

Naar aanleiding van de laatste ontwikkelingen en aanwijzingen rondom het coronavirus, willen wij u in relatie tot sport- en beweegactiviteiten op de hoogte stellen van het volgende.

Met ingang van 11 mei geldt

  • Kinderen tot en met 12 jaar kunnen onder begeleiding buiten samen sporten, bewegen en activiteiten volgen.
  • Jongeren van 13 tot en met 18 jaar mogen onder begeleiding buiten sporten met elkaar, maar dan met 1,5 meter afstand ertussen.
  • Buiten sporten in groepen is voor alle leeftijden toegestaan met ingang van 11 mei, als er 1,5 meter afstand tot elkaar kan worden gehouden. Geen wedstrijden, geen gezamenlijke kleedkamers of douches.

Verruiming per 1 juni voor jongeren t/m 18 jaar

Nieuw is dat per 1 juni geldt dat jongeren tot en met 18 jaar tijdens het sporten weer gewoon spelcontact mogen hebben tijdens het sporten. Dit gold al voor de doelgroep tot en met 12 jaar.

Binnensport per 1 juli

Premier Rutte heeft 27 mei jl. ook een en ander gezegd over het naar voren halen van een aantal verruimingen van 1 september naar 1 juli. Het betreft dan met name het onder strenge voorwaarden weer binnen mogen sporten. Dit geldt specifiek voor sportscholen en fitness (zie brief aan Tweede Kamer van Minister Hugo de Jonge, 28 mei). Wij gaan er op dit moment vanuit dat dit ook voor de binnensportverenigingen zal gaan gelden.

Sportkantines

In het advies van het OMT van 25 mei jl. wordt aangegeven dat zij weliswaar geen bezwaren zien met het eerder openen van de sportkantines, zo lang de maatregelen en protocollen die voor de horeca gelden ook in sportkantines worden toegepast. Echter, het OMT brengt daarbij in herinnering dat de rationale om sportkantines in beginsel gesloten te houden, gelegen was in het beperken van het aantal contacten dat zou ontstaan bij het weer toestaan van sportactiviteiten. Nu besluitvorming over de opening van sportscholen en fitnesscentra van 1 september naar 1 juli is verplaatst, heeft het kabinet besloten de sportkantines ook bij deze stap in de versoepeling te betrekken.

Afspraken over verruiming mogelijkheden

De gemeente (lokaal gezag) en de contactpersonen van de verschillende sportaanbieders maken samen afspraken over de verruiming van de mogelijkheden om te kunnen sporten.

De procedure is dat het Kabinet de formele tekst behorende bij de aanwijzing van woensdag 6 mei jl. aanreikt aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Deze passen dit vervolgens toe in de bekende noodverordening in overleg met alle burgemeesters van de gemeenten in die regio. Hiermee kan dan onder de nieuwe verordening op een verantwoorde manier de verruiming van sportmogelijkheden plaatsvinden.

De volgende publicaties en middelen kunt u ter ondersteuning van het uitvoeren en handhaven van de maatregelen gebruiken:

  • Het Protocol verantwoord sporten is met de grootste zorg samengesteld in een bijzondere korte periode. De opstellers zijn NOC*NSF (sportbonden) en Vereniging Sport en Gemeenten. De inhoud van het protocol is bovendien afgestemd met het ministerie van VWS én het RIVM. Voor een goed en veilig verloop van de georganiseerde sportactiviteiten adviseren wij om het protocol te volgen. Gemeenten kunnen naar eigen inzicht en afhankelijk van de lokale situatie eigen bepalingen toevoegen en andere of aanvullende  afspraken maken. Naast de formele ‘spelregels’ binnen de kaders van de noodverordening en de RIVM-richtlijnen gaat het vooral om lokaal maatwerk en lokale verantwoordelijkheid.
  • Vereniging Sport en Gemeenten werkt samen met NOC*NSF en sportbonden aan protocollen voor binnensport en sportkantines en -terrassen. Voor de meer technische vragen over bijvoorbeeld het reinigen van sportvloeren, toestellen, ventilatie en klimaatbeheersing in sportzalen werkt Vereniging Sport en Gemeenten samen met meerdere bedrijfspartners aan een specifieke handreiking voor exploitanten en beheerders. De verschillende protocollen worden uiteraard afgestemd met het ministerie van VWS en indien nodig voor advies aangeboden aan RIVM en/of het OMT.
  • Handreiking ‘Opstarten met buurtsportcoaches en COVID-19’. Opgesteld door het Kenniscentrum Sport & Bewegen, Vereniging Sport en Gemeenten en het ministerie van VWS.
  • Posters, flyers en signing: Ten behoeve van het beperkt openstellen van de sportaccommodaties heeft NOC*NSF met Vereniging Sport en Gemeenten materiaal ontwikkeld dat gebruikt kan worden door gemeenten, sportparken en sportaanbieders. Er is een set posters, flyers en enige signing ontwikkeld met richtlijnen op basis van het Protocol verantwoord sporten. De materialen zijn vergelijkbaar met die u op dit moment ook in bijvoorbeeld supermarkten kunt zien hangen. Het doel hiervan is dat doelgroepen hun accommodatie snel en makkelijk ‘coronaproof’ kunnen maken en duidelijk kunnen zijn naar leden, ouders en andere stakeholders. De visuals zijn sportgeneriek, zodat alle bonden, clubs en andere sportaanbieders het kunnen delen en gebruiken. Wij verzoeken u de materialen te delen onder uw sportclubs en -aanbieders.
  • Voor inspiratie en goede voorbeelden over de opstart van georganiseerd sporten binnen de kaders van de noodverordening, wijzen we u op een speciaal dossier op de website van Kenniscentrum Sport & Bewegen (site is nog in ontwikkeling): www.allesoversport.nl/veiligestartmetsport.

Afspraken en handhaving

De gemeente (lokaal gezag) en de contactpersonen van de verschillende sportaanbieders en de zwembadexploitant/-beheerder, maken samen afspraken over de verruiming van de mogelijkheden om te kunnen sporten.

De procedure is dat het Kabinet de formele tekst behorende bij de aanwijzing aanreikt aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Deze passen dit vervolgens toe in de bekende noodverordening in overleg met alle burgemeesters van de gemeenten in die regio. Hiermee kan dan onder de nieuwe verordening op een verantwoorde manier de verruiming van sportmogelijkheden plaatsvinden. Er dient wel eerst toestemming te zijn gegeven door de gemeente aan de sport- en beweegaanbieders voordat zij gebruik mogen maken van de verruiming.

Tot 1 september: 

  • Samenkomsten blijven tot 1 september verboden waaronder voor de sport vallend; congressen, (bij)scholingen, festivals, evenementen, het betaald voetbal en toernooien.

Bovenstaande wordt ook doorgevoerd op de informatiekanalen van het Rijk en van het RIVM.

Veiligheidsregio’s

Omdat er voor zover ons nu bekend is in alle veiligheidsregio’s sprake is van GRIP 4, is het de voorzitter van de veiligheidsregio die hier de leiding in heeft. Per regio kunnen afspraken gemaakt zijn dat de burgemeester met betrekking tot bovenstaande een eigen verantwoordelijkheid houdt. Wij gaan ervan uit dat u via de formele lijnen in uw regio en gemeente actueel geïnformeerd wordt.

Met betrekking tot alle andere aanwijzingen en richtlijnen die eerder al zijn afgevaardigd volgen wij het RIVM en de verantwoordelijke minister(s).

U kunt verenigingen, exploitanten en andere sport- en beweegaanbieders bij eventuele vragen het best naar hun eigen koepel of sportbond verwijzen.

Testbeleid uitgebreid

Sporten in de buitenlucht is voor kinderen inmiddels weer mogelijk. Jeugdtrainers kunnen daarom nu ook getest worden bij klachten. Voor jeugdtrainers gelden dezelfde regels als voor medewerkers in de sectoren van onderwijs en kinderopvang.

Zwembaden

In deze bijlage treft u een brief aan namens de gezamenlijke zwembranche aangaande o.a. het Protocol Verantwoord Zwemmen en De Richtlijn Veilig Zwemmen in coronatijd, hygiëne en desinfectie in badinrichtingen.

Het protocol Verantwoord Zwemmen is opgesteld door de gehele zwembadsector, waaronder Vereniging Sport en Gemeenten, en is mede gebaseerd op het protocol Verantwoord Sporten. Het protocol is bedoeld voor zowel de binnen- als de buitenbaden.

Er is een nieuwe versie (nr. 6, 27-05-2020) beschikbaar van de richtlijn: Veilig Zwemmen in Coronatijd Hygiëne en Desinfectie in Badinrichtingen. Deze richtlijn is een onderliggend document bij het Protocol Verantwoord Zwemmen en bevat adviezen voor de werkwijze in zwembaden.

Het totale overzicht van de wijzigingen ten opzichte van de vorige versie is te vinden op de webpagina met de veelgestelde vragen op WaterVrij.

Er is naar de ongebonden chloorwaarden en de PH-waarden van de zwembaden gekeken. Gesteld is dat zwembaden open mogen binnen de nu al geldende normen daarvoor. Wij gaan ervan uit dat de regels met betrekking tot legionellabeheersing nadrukkelijk aandacht hebben bij het weer openstellen van de zwembaden. U leest ze in een brief van de Inspectie van de Leefomgeving en Transport van 7 mei jl.

Onderwijs en gym

Primair onderwijs

Wij hebben samen met VNG aan het ministerie van OCW verduidelijkende vragen gesteld over gymles in het basisonderwijs vanaf 11 mei. In dit document treft u de antwoorden daarop.

Kort samengevat stelt OCW uit te gaan van het RIVM-advies om buiten te gymmen. Uitzonderingen daarop moeten in overleg tussen onderwijs en gemeenten worden afgesproken. Voor niet onderwijshuisvesting geldt het uitgangspunt dat binnensporten niet is toegestaan. Ook hiervoor geldt dat lokaal dan afspraken gemaakt moeten worden. OCW heeft begrip voor de uitvoeringsproblematiek en vraagt dan ook uitdrukkelijk aan scholen en gemeenten om in alle redelijkheid gezamenlijk te kijken naar wat veilig, haalbaar en rendabel is.

BSO

Het ministerie van OCW heeft ons over de vraag “hoe om te gaan met sport en spel in BSO-verband?” de volgende RIVM-richtlijn doorgegeven:

‘Wij schrijven echt voor dat sporten buiten gebeurt. Daar is alleen een uitzondering voor gemaakt voor het basisschoolonderwijs tot nu toe, omdat zij een vaste groep leerlingen van 1 klas zijn kunnen zij ook binnen sporten. Dat geldt niet voor een BSO, of er moet sprake kunnen zijn van groepen die op school ook in dezelfde samenstelling samen zijn en sporten, omdat zij in dezelfde klas op school zitten. Maar als er groepen zijn die samen worden gesteld vanuit verschillende scholen of klassen dan dient er buiten gesport te worden’.

Voortgezet onderwijs

Na overleg met OCW, de VO-raad en advies van het RIVM, is het Protocol heropening Lichamelijke Opvoeding (LO) in het VO/PrO gereed gekomen. Dit betekent dat er in het voortgezet onderwijs in ieder geval tot einde schooljaar (juli 2020) alleen buiten wordt les gegeven. Het is dus niet toegestaan om binnen (in een gymzaal of sporthal) les te geven.

Topsport

Het kabinet heeft op 21 april besloten dat topsporters op aangewezen topsportaccommodaties trainingen kunnen hervatten als zij zich houden aan de RIVM richtlijnen. Het kabinet heeft deze uitzonderingsbepaling opgenomen omdat de groep topsporters met een A-status, Selectiestatus of High Potential status van NOC*NSF beperkt van omvang is. Alleen deze groep (volwassen) topsporters kan dan ook de trainingen hervatten. In uitzonderlijke gevallen en op voordracht van de sportbond kan hiervan voor een individuele sporter zonder status van worden afgeweken. Voor betaald voetbal zijn separate afspraken gemaakt met de KNVB.

Gemeenten hebben een wezenlijk aandeel in een goede hervatting van de trainingen voor de sporters met een NOC*NSF-status, omdat zij toezien op het naleven van de noodverordeningen en de daarbij behorende RIVM richtlijnen. De tekst uit de toelichting bij paragraaf 2.3 van de modelnoodverordening luidt: “Volgens de aanwijzing van 24 april 2020 gaat het daarbij om de instellingen voor topsport die genoemd zijn op www.nocnsf.nl/topsportaccommodaties en www.knvb.nl/trainingsaccomodaties”.

Werkwijze

De werkwijze is als volgt. Sportbonden stellen, in afstemming met hun trainingsaccommodatie(s), herstartprotocollen op voor de eigen sport(en). Deze worden door NOC*NSF gescreend op basisvoorwaarden en daarna door een expertpanel bestaande uit RIVM en Erasmus MC getoetst op de strikte hygiëne- en gezondheidsvoorwaarden. NOC*NSF publiceert de namen van de betreffende topsportaccommodatie(s) op www.nocnsf.nl/topsportaccommodaties zodra deze twee stappen zijn doorlopen.

Pas als een topsportaccommodatie op deze lijst staat en ook de aangepaste noodverordening door de betreffende Veiligheidsregio is gepubliceerd, kunnen de trainingen worden hervat. Trainen door de boven bedoelde (volwassen) topsporters op andere locaties is niet de bedoeling.

Compensatieregeling(en)

Tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS) & aanvullingen SBI-codes 

De regeling voor sectoren die getroffen worden door de maatregelen van de overheid in de coronacrisis (voorheen het Noodloket) is maandag 30 maart jl. ingegaan. De regeling zet in op het niet meer kunnen betalen van vaste lasten vanwege maatregelen die genomen zijn vanwege het Coronavirus. Ook sportverenigingen en -stichtingen en bijvoorbeeld zwembaden en fitnessclubs kunnen via Economische Zaken een eenmalige tegemoetkoming van € 4.000,- euro ontvangen.
Gebleken is dat sommige SBI codes (van de Kamer van Koophandel) geen toegang tot de regeling boden. Hierop zijn inmiddels enkele aanvullingen gekomen. Ook dinsdag 7 april jl. zijn nog enkele nieuwe aanvullingen doorgevoerd. Onder andere de codes voor kantine-exploitatie, buitensport overig en sport/recreatieonderwijs zijn nu toegevoegd. Meer informatie over bovenstaande regeling is te verkrijgen via rijksoverheid.nl.

110 miljoen euro ondersteuning voor sportverenigingen

Met de heropening van de sport voor de jeugd, stelt het kabinet 110 miljoen euro extra beschikbaar voor sportverenigingen.

  • Kwijtschelding huurpenningen: De huur zijn sportverenigingen verschuldigd aan de gemeente, het gemeentelijk Sportbedrijf of bijvoorbeeld de zwembadexploitant. Een bedrag van € 90 miljoen zal in de loop van 2020 aan gemeenten uitgekeerd worden ter compensatie van de gederfde huuropbrengsten.
  • Specifieke Uitkering SPUK: De komende weken wordt door het ministerie van VWS voor dit doel een SPUK ingericht. Net als bij andere regelingen voor gemeenten in combinatie met sport zal dit gebeuren op basis van het indienen van de gemeentelijke begroting en een SISA verantwoording op basis van de jaarrekening.
  • Regeling amateursportverenigingen met eigen accommodatie: Sportverenigingen die de accommodatie niet huren maar zelf (gedeeltelijk) in bezit hebben, hebben te maken met vaste lasten terwijl hun inkomsten dalen. Veel van deze verenigingen zijn te klein om in aanmerking te komen voor de rijksbrede regelingen. Sportverenigingen met een eigen accommodatie die geconfronteerd worden met een omzetverlies van minimaal 20%, kunnen aanspraak maken op een bijdrage van € 2.500 per vereniging. In totaal is voor deze regeling € 20 miljoen beschikbaar en komen circa 7.500 verenigingen voor deze regeling in aanmerking.
  • Kortlopend krediet voor amauteursportverenigingen: Voor amateursportverenigingen die als gevolg van de coronamaatregelen in liquiditeitsproblemen komen, komt een mogelijkheid om een bancaire lening af te sluiten tegen een lage rente. De Borgstelling MKB-kredieten en de Garantie Ondernemingsfinanciering zijn voor sportverenigingen vaak niet in bereik omdat sportverenigingen in veel gevallen niet aangemerkt worden als onderneming. Om ook sportverenigingen toegang te geven tot kortlopend krediet wordt het borgstellingskapitaal van Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) met € 10 miljoen verhoogd. Daarmee is SWS in staat om sportverenigingen te helpen die als gevolg van de coronamaatregelen kortlopend krediet ter overbrugging nodig hebben.

Het Mulier Instituut is gevraagd om de effecten die de coronacrisis heeft op de gehele sportsector in kaart te brengen. Aan de hand van de uitkomsten kijkt het kabinet in hoeverre aanvullende steun nodig is.

Verder willen we u informeren over de twee compensatieregelingen sport voor de periode 1 maart – 1 juni:

  • De compensatiebijdrage kwijtschelding huren sportverenigingen;
  • De stimuleringsregeling voor amateursportverenigingen met een (gedeeltelijke) eigen accommodatie.

Hier treft u een Q&A die het proces beschrijft tot aan de publicatie van de regelingen. De beschreven werkwijze is gebaseerd op dezelfde werkwijze die is gevolgd met de SPUK Stimulering Sport, SPUK Sportakkoord en BOSA. De ‘inrichting’ van de uitkeringen bevindt zich in de eerste fase. De intentie is beide trajecten voor de zomer af te ronden.

Bekijk ook de brief van minister Ollongren aan de Tweede Kamer van 28 mei. Ook hierin wordt op meerdere plekken over de regelingen voor sport gesproken.

Wij krijgen uiteraard ook veel vragen over hoe het na 1 juni verder gaat met een eventueel tweede steunpakket sport van de Rijksoverheid. Net als voor het traject 1 maart : 1 juni, trekken wij hierbij samen op met VNG binnen het brede steunpakket ‘mede-overheden’ (zie ook Kamerbrief minister Ollongren). Zodra hierover meer bekend is zullen wij u daarover informeren.

Sportakkoord

Door de corona-crisis vragen meerdere sportformateurs en ambtelijke contactpersonen van gemeenten zich af of het indienen van het sportakkoord uitgesteld kan worden tot na de deadline van 26 juni 2020. Dit zou de lokale partners betere mogelijkheden bieden om op zorgvuldige wijze een sportakkoord te ontwikkelen. Door de corona-omstandigheden is het immers lastiger om samenwerkingsafspraken te maken.

Alhoewel wij begrip hebben voor dit verzoek, achten wij het onwenselijk om de deadline voor het indienen van een sportakkoord op te schorten. De meeste gemeenten hebben inmiddels een sportakkoord afgesloten of verkeren in de laatste fase van fine-tuning en ondertekening. Het ondertekenen van het sportakkoord is voor het indienen ervan niet noodzakelijk. Daarnaast bieden wij de mogelijkheid aan het beperkte aantal gemeenten die in tijdnood zijn gekomen om een sportakkoord in te dienen dat nog niet volledig is uitgewerkt.

Kortom, gemeenten hebben de mogelijkheid om voor 26 juni 2020 een conceptakkoord in te dienen, dat in de periode daarna verder uitgewerkt kan worden. Graag ontvangen wij dan later in het jaar het definitieve sportakkoord. Bij het indienen van het conceptakkoord dient u wel nadrukkelijk te vermelden dat het om een conceptakkoord gaat. Graag vernemen wij daarbij ook wat de planning van vervolgstappen is, inclusief datum van indiening en start van de uitvoeringsfase. Hierover kunt u afspraken maken met de sportformateur, ook over zijn of haar uren-inzet voor en na 26 juni.

Overige maatregelen, documentatie en vragen:

  • Wij hebben een vragenlijst laten uitgaan over ontwikkelingen en maatregelen die lokaal getroffen worden in relatie tot sport en bewegen;
  • Wij houden een Q&A-lijst bij in samenwerking met deskundigen en onze juridische adviseurs waarin vragen worden beantwoord die betrekking hebben op onder andere de volgende onderwerpen: sport en bewegen in de openbare ruimte; financieel; beheer, onderhoud en exploitatie; sportstimulering; verenigingsondersteuning; en sportakkoord. Deze Q&A-lijst is op onze website gepubliceerd en wordt doorlopend geactualiseerd;
  • VSG heeft nauw contact met het ministerie van VWS-directie sport, andere relevante ministeries, NOC*NSF, VNG e.a.;
  • NOC*NSF heeft de sportbonden gevraagd een eerste inschatting van de consequenties voor hun leden in te maken;
  • NOC*NSF heeft op haar website eveneens een Q&A-lijst opgenomen net als veel individuele bonden voor hun verenigingen;
  • Op sportindebuurt.nl publiceren wij praktische (creatieve) voorbeelden uit het hele land van o.a. buurtsportcoaches om mensen toch in beweging te krijgen/houden.
  • Kenniscentrum Sport & Bewegen deelt inspiratie en tips om bewegen en sporten te stimuleren via #beweegthuis.
  • NOC*NSF heeft Fit met TeamNL Kids gelanceerd. Iedere ‘school’-dag ontmoeten kinderen een Olympische sporter en ontdekken ze een andere sport. Ze worden uitgedaagd door challenges en Olympische educatie. In ieder geval tot en met 28 april wordt er iedere schooldag om 10.00 uur een video gepubliceerd. Kijk op teamnl.org/fitmetteamnl-kids.
  • VSG werkt mee aan een internationaal platform www.coronactive.eu. Dit idee wordt ondersteund door UNESCO en kan mensen inspireren thuis actief te blijven.
  • Er is een position paper gepubliceerd over de impact van de coronacrisis op de sportsector.
  • Momenteel staat via het Mulier Instituut een online vragenlijst uit voor buurtsportcoaches (en cultuurcoaches) over onder andere de impact van de Corona-maatregelen op hun werk. Ben je buurtsport- of cultuurcoach, vul dan de vragenlijst in en geef input voor het beleid.
  • Het RIVM heeft op loketgezondleven.nl pagina’s gelanceerd met leefstijladviezen voor thuis, ten tijde van het coronavirus: Coronavirus en leefstijl. Op deze pagina’s leest u hoe zorgprofessionals, gemeenten en GGD’en nu en de aankomende tijd mensen kunnen helpen hun mentale en fysieke gezondheid op peil te houden.

Verzoek

Als u goede voorbeelden heeft van (tijdelijke) maatregelen richting sport- en beweegaanbieders van bijvoorbeeld financiële aard, of anderszins, verzoeken wij u deze met ons te delen op info@sportengemeenten.nl. U kunt daarmee wellicht ook andere gemeenten helpen.

U kunt hetzelfde e-mailadres gebruiken voor eventuele vragen.

VSG bijeenkomsten

Voor door VSG georganiseerde bijeenkomsten volgen wij het advies van RIVM op, hetgeen inhoudt dat tot en met 1 september alle (fysieke) bijeenkomsten komen te vervallen. Alle deelnemers van de bijeenkomsten worden hierover geïnformeerd.

Andere relevante informatie

Actuele informatie over sport- en beweegactiviteiten wordt gepresenteerd in dit dossier dat wordt geüpdatet met de meest actuele informatie.

  • Alle informatie vanuit NOC*NSF aangaande dit onderwerp is te vinden op de website van NOC*NSF.
  • Informatie over de economische maatregelen die het kabinet heeft genomen om banen en inkomens te beschermen, is hier te vinden.
  • Eerder geplaatste berichtgeving op deze website (waaronder inmiddels achterhaalde informatie) is via deze link te vinden.

Vragen?

Mocht u vragen hebben over deze informatie en/of andere vragen laat ons dat dan weten via info@sportengemeenten.nl. Wij proberen u dan zo snel mogelijk te antwoorden. Veelgestelde vragen nemen wij op in een Q&A-lijst. Deze is op onze website gepubliceerd en wordt doorlopend geactualiseerd.